In de regio’s van de Sahel en de Grote Meren is veeteelt voor gezinnen op het platteland niet alleen een economische activiteit, maar een levenslijn. Voor hen betekent een gezonde geit melk voor hun kinderen en een kip een kans op een beter leven. Maar klimaatrampen, dierziekten en gewapende conflicten zetten deze kwetsbare gemeenschappen steeds vaker onder druk. Wat als je van de ene op de andere dag je vee verliest? Wat als je enige bron van inkomsten verdwijnt? Voor miljoenen mensen is dat de harde realiteit. Ons humanitair hulpprogramma biedt ondersteuning om deze mensen te helpen hun vee en levensonderhoud te beschermen. Met onze humanitaire steun aan veehouders helpen we hun levensonderhoud te beschermen tegen rampspoed en onzekerheid.

Bij Dierenartsen Zonder Grenzen geloven we in de kracht van veeteelt als instrument om het welzijn en de voedselzekerheid van deze gemeenschappen te verbeteren. Daarom zetten we in op drie belangrijke pijlers: humanitaire hulp, ontwikkeling en vrede. Zo bieden we in tijden van crisis directe ondersteuning: we voorzien gezinnen van voedsel, beschermen hun vee en helpen gezinnen hun bestaan weer op te bouwen. Tegelijk investeren we in structurele oplossingen, zoals betere toegang tot markten en duurzame veeteelt, zodat deze mensen op lange termijn sterker staan. Om vrede te bevorderen ondersteunen we bovendien dialoog en samenwerking, zowel tussen veehouders en landbouwers als tussen ontheemden en gastgemeenschappen.

Dit is waar we sinds november 2023 naar streven in Burkina Faso, Niger, de DR Congo en Oeganda, met de steun van de Belgische overheid. Door onze ervaring en nauwe samenwerking met lokale partners hebben we op al deze fronten vooruitgang geboekt. Hieronder delen we een paar van onze inspirerende resultaten.

Noodhulp bieden aan kwetsbare huishoudens

Dierenartsen Zonder Grenzen deelde in Niger voedselpakketten uit aan 260 huishoudens. © 2SCOM

Gewapende conflicten dwingen veel gezinnen om hun huis te verlaten en hun toevlucht te zoeken in veilige gebieden, vaak in de buurt van stedelijke centra. Deze gedwongen verhuizingen brengen zowel ontheemde als lokale gezinnen in extreem kwetsbare situaties. Om hen te helpen, bieden we ondersteuning in hun essentiële basisbehoeften, zoals voedsel en andere vitale middelen.

• In Niger gaven we 260 huishoudens voedselpakketten. We ondersteunden ook 123 vrouwen – slachtoffers van geweld – bij het ontwikkelen van een economische activiteit, zodat ze weer controle krijgen over hun toekomst.
• In de DR Congo hebben we yoghurt uitgedeeld aan 300 ondervoede kinderen en financiële steun verleend aan 400 kwetsbare huishoudens.

Het verzekeren van het recht op een waardig leven en een betere toekomst

Twee Congolese vrouwen ontvangen drie van de 400 geiten die Dierenartsen Zonder Grenzen uitdeelt.

Voor veehouders in deze regio’s is hun vee hun zekerheid. Een zieke koe of een dode kip betekent minder voedsel en minder inkomen. Preventieve zorg en toegang tot diergeneeskundige diensten maken daarom een wereld van verschil. Daarnaast beantwoorden we ook aan andere behoeften van ontheemden, zoals basisinfrastructuur en inkomensgenererende activiteiten.

• In de regio Karamoja in Oeganda vaccineerden we 240.000 dieren tegen dodelijke ziekten. Daarnaast herstelden we veertien waterpunten, waardoor de mensen toegang hebben tot schoon drinkwater. Binnenkort worden nog eens tien waterpunten aangelegd.
• In de DR Congo beschermden we bijna 10.000 geiten tegen PPR (pest bij kleine herkauwers) en 4.633 kippen tegen de ziekte van Newcastle. Ook hebben we, in de provincie Zuid-Kivu,  400 geiten verdeeld over 260 huishoudens.

• In Burkina Faso voorzagen we veehouders niet alleen van zaden, meststoffen en landbouwmiddelen, maar gaven we ze ook opleidingen om duurzamer te telen en hun eigen toekomst in handen te nemen. Zo hebben we 50 vrouwen geleerd hoe ze verbeterde kooktoestellen en ecologische houtskool kunnen produceren en verkopen. Dit bevordert niet alleen een duurzamere leefomgeving, maar beschermt de vrouwen ook tegen de gevaren van het verzamelen van brandhout.

In Burkina Faso leerde Dierenartsen Zonder Grenzen 50 vrouwen verbeterde kooktoestellen en ecologische houtskool te produceren. ©Semfilms

Sociale cohesie, verzoening en vreedzaam samenleven bevorderen

Dierenartsen Zonder Grenzen zet zich in Oeganda in voor sociale cohesie door interetnische dialogen te organiseren. © Tim Dirven

Als gewapende conflicten oplaaien en etnische verschillen worden uitvergroot, dreigt de sociale cohesie te breken. Maar dialoog kan die kloof dichten. Door in te zetten op interetnische gesprekken en samenwerking helpen we gemeenschappen om vreedzaam samen te leven.

• In Oeganda organiseerden we interetnische dialogen die de algemene veiligheidssituatie hebben verbeterd en gaven we acht groepen een opleiding in  traumaverwerking.

• In de DR Congo hebben we twaalf humanitaire controlecomités opgezet. Deze comités houden toezicht op humanitaire situaties en bieden bescherming aan kwetsbare bevolkingsgroepen.

Versterking van preventie, paraatheid en responscapaciteit

We willen niet alleen helpen als de nood het hoogst is, maar ook voorkomen dat rampen verwoestend blijven toeslaan. Daarom investeren we in langetermijnoplossingen en structurele verbeteringen.

In Niger hebben we bij Dierenartsen Zonder Grenzen 140 km aan brandgangen aangelegd, als preventie tegen bosbranden.

• In Niger namen we preventieve maatregelen tegen broussebranden. Zo hebben we 140 km aan brandgangen aangelegd en bewustmakingscampagnes over brand opgezet, waarbij 408 mensen betrokken waren.
• In de DR Congo hebben we 28 humanitaire partners opgeleid in de LEGS-methode (Livestock Emergency Guidelines and Standards), een internationale richtlijn voor veemanagement in crisissituaties. Dierziekten vormen niet alleen een bedreiging voor de veestapel en het levensonderhoud van gezinnen, maar ook voor de volksgezondheid – vooral bij zoönosen, ziekten die van dier op mens kunnen worden overgedragen. Dankzij deze opleiding kunnen wij en onze partners sneller en doeltreffender reageren op gezondheidscrises bij dieren.

Het bieden van snelle hulp bij crisissituaties

Een DZG-collega deelt essentiële middelen uit aan slachtoffers van een verwoestende brand in Oeganda.

Wanneer een ramp toeslaat, is tijd van essentieel belang. Helaas gebeuren deze rampen steeds vaker in de instabiele regio’s waar we werken, en vaak op onvoorspelbare momenten. Dankzij ons speciale noodfonds konden we altijd snel reageren en hulp bieden aan hen die het nodig hadden.

• In Niger, in de regio Tahoua, verloren  872 veehouders hun vee als gevolg van zware overstromingen. We ondersteunen hen met voedselpakketten en financiële hulp.
• In de DR Congo reageerden we snel op de Mpox-uitbraak met medische kits en diergeneeskundige hulp, en bevestigden we gevallen van Rift Valley Fever.
• In Oeganda hielpen we 62 gezinnen na een verwoestende brand met noodhulp, financiële steun en tijdelijke onderkomens.

Tegenwind en vooruitgang

De uitvoering van onze activiteiten gaat niet zonder slag of stoot. Inflatie bemoeilijkte de hulpverlening in Oeganda en DR Congo, en in Zuid-Kivu verslechterde de veiligheidssituatie aanzienlijk. Ook de klimaatverandering – die leidt tot extreme droogtes, bosbranden en overstromingen – stelt ons voor enorme uitdagingen en dwingt ons tot voortdurende aanpassingen.

Toch zetten we ons werk onverminderd voort. In 2025 blijven we werken aan de bescherming van mensen, hun voedselzekerheid, het herstel van inkomensbronnen en toegang tot essentiële diensten. Daarnaast willen we onze crisisrespons uitbreiden, met specifieke aandacht voor noodsituaties op het gebied van dierengezondheid, klimaatrampen en conflicten in de getroffen regio’s.

We blijven ons inzetten voor de gezinnen die afhankelijk zijn van hun vee. Voor de kinderen die gezond willen opgroeien. Voor een toekomst waarin mensen hun enige bron van inkomsten niet hoeven te verliezen door crisis of conflict. Want zolang mensen vechten voor hun toekomst, vechten wij met hen mee.