In het afgelegen dorp Wansoukou, in het noorden van Benin, dansen en zingen de vrouwen. Hun glimlach straalt rust en vreugde uit. Vandaag is een bijzondere dag: solidariteit staat centraal tijdens de eerste herverdeling van jonge schapen. Anderhalf jaar geleden werden een tiental mensen geselecteerd om drie schapen te ontvangen, met als enige tegenprestatie dat ze later hun eerste lammeren zouden doorgeven. Deze steun betekent een nieuwe stap voor de solidaire veeteelt in Benin.

Op het dorpsplein, in de schaduw van de bomen, zijn alle dorpelingen aanwezig. Ze dragen hun kleurrijke pagnes en luisteren aandachtig naar de uitleg over het verloop van de herverdeling. De eerste begunstigden zijn gekomen met hun jonge schapen. De herverdeling gebeurt via loting: elk gezin ontvangt een koppel dieren (mannetje en vrouwtje). Voor de eerste begunstigden is dit ook het moment om het woord te nemen. Ze delen hun ervaringen en geven raad aan hun buren. Eén van hen, Clarisse, voelt zich helemaal op haar gemak en voegt een vleugje humor toe aan haar verhaal.

Clarisse, een vrouw met een talent om haar kennis te delen

Clarisse in haar naaiatelier, waar ze jonge vrouwen opleidt en haar kennis doorgeeft. © Loïc Delvaulx

Clarisse is weduwe en moeder van vijf kinderen. Ze straalt een rustige kracht uit en heeft een aanstekelijke glimlach. Ze getuigt van de ommekeer die deze steun teweegbracht:
“De komst van de schapen gaf een echte boost aan het beheer van mijn huishouden.”

Clarisse leerde naaien bij de zusters in haar dorp en richtte acht jaar geleden haar eigen atelier op. Vandaag de dag beschikt ze over verschillende naaimachines en kan ze zo een twintigtal jonge meisjes opleiden. Toch voegt ze er met enige teleurstelling aan toe:
“Mijn atelier brengt niet genoeg op om zonder veeteelt te kunnen overleven. De bestellingen zijn onregelmatig en leveren niet genoeg op. Veeteelt is mijn belangrijkste bron van inkomsten.”

Concrete veranderingen dankzij de solidaire veeteelt in Benin

Met ontroering vertelt ze welke veranderingen dit voor haar gezin mogelijk maakte:
“Wat voor mij veranderd is sinds de komst van de schapen, is het geld dat ik verdien. Dankzij dat geld heb ik al mijn kinderen naar de privéschool kunnen sturen. Ik verdien zelfs genoeg om mijn oudste dochter van 15 naar de middelbare school in Natitingou te sturen. Zonder die schapen had ze moeten gaan werken om mij te helpen. Nu kan ik de schoolkosten en het lesmateriaal zonder problemen betalen en daar ben ik trots op.”

Maar ze vergeet de dagelijkse realiteit niet, die ondanks de vooruitgang moeilijk blijft:
“We leven in armoede en het leven is hier zwaar. We hebben niet genoeg om goed te eten. Als we geld nodig hebben voor de gezondheidszorg van de kinderen, moeten we onze dieren verkopen en dan valt ook onze bron van inkomsten weg.”

Clarisse benadrukt ook de kracht van de groep die ze samen met de andere begunstigden heeft gevormd:
“Sinds we de dieren hebben gekregen, delen we advies en komen we als gemeenschap bijeen. Dat heeft onderlinge banden gecreëerd. We zijn uitgegroeid tot een belangrijke groep waarop het dorp een beroep doet voor beslissingen. Neem bijvoorbeeld het maïsveld naast mijn huis: we hebben vorig jaar samen beslist om het te bewerken. We verdelen zowel het werk op het veld als de opbrengst van de oogst.”

Noya, de toekomst voorbereiden en doorgeven

Noya ontvangt drie schapen: een nieuwe start voor haar gezin en een investering in de toekomst. © Loïc Delvaulx

Onder de nieuwe begunstigden is Noya, die net drie schapen heeft gekregen. Ze is 35 jaar, moeder van acht kinderen en wordt gedreven door een duidelijke vastberadenheid: haar gezin voeden en haar kinderen een betere toekomst bieden. In haar ogen zijn de schapen nu al van haar kinderen. Het zijn levende rijkdommen die zij later verder zullen kunnen uitbouwen.

Noya vertelt:
“Toen ik merkte dat andere mensen in het dorp dieren kregen, werd ik nieuwsgierig. Ik ging bij hen langs om te zien hoe ze die verzorgden.”

Toen zij en haar man hoorden dat ze de volgende begunstigden zouden zijn, begonnen ze zich voor te bereiden. Ze bouwden een hok, verzamelden gras voor de droge periodes en maakten een voorraadschuur om het voer te bewaren. Noya weet dat het essentieel is om goed voor de dieren te zorgen, zodat ze zich kunnen voortplanten.

Solidariteit die het dorp verandert

Naast de groei van hun activiteiten, merkte Noya ook de nieuwe sociale dynamiek op waar ze graag deel van wil uitmaken:

“Ze komen samen om advies uit te wisselen, niet alleen over veeteelt, maar ook over hoe ze hun gezin en hun kinderen kunnen verzorgen. Er is een echte sociale samenhang ontstaan. De groep vrouwen is begonnen met bijeenkomsten rond hun dieren. Dat heeft nieuwe banden gesmeed, ook tussen mensen die vroeger niet goed met elkaar omgingen. Nu bezoeken ze elkaar regelmatig. De groep wordt erkend in de gemeenschap en heeft een zekere status gekregen. Ze worden nu ook geraadpleegd bij dorpsbeslissingen.”

Zo weeft zich beetje bij beetje een keten van solidariteit, van vrouw tot vrouw, van gezin tot gezin. Met kleine maar betekenisvolle daden – een dier schenken, raad geven, een veld delen – wordt een heel sociaal weefsel versterkt. De solidaire veeteelt in Benin beperkt zich dus niet tot het doorgeven van schapen. Ze geeft ook vertrouwen, erkenning en vooral een gevoel van verbondenheid. Voor Clarisse, Noya en vele anderen zijn die versterkte banden misschien wel hun grootste rijkdom.