De zestigjarige Denise Kansuraheba heeft zichzelf nooit als een kwetsbare vrouw beschouwd. Maar als ze haar verhaal vertelt, wordt het al gauw duidelijk dat ze het niet altijd gemakkelijk heeft gehad in het leven. Op haar geboorteheuvel Ntaho, in het noorden van Burundi, heeft ze acht kinderen grootgebracht met Serge, die ze nog altijd liefdevol ‘schatje’ noemt. Ze onderhouden een innige band, die soms echter zwaar op de proef werd gesteld. Lange tijd had Denise zelfs nauwelijks genoeg geld om een schaamschort te kopen. Ze deed haar best om de kinderen goed te eten te geven, maar als een van hen ziek werd, had ze geen geld over om het te kunnen verzorgen.

Inmiddels zijn de kinderen van Denise en Serge volwassen en hebben de meesten van hen een eigen gezin. Maar leeg is hun gezinswoning daarom niet, want het koppel heeft drie van hun kleinkinderen in huis genomen. “We eten elke dag eieren, zoveel we maar willen! En om de twee weken slachten we een kip om ze op te eten”, aldus Denise, die trots is dat ze haar kleinkinderen het beste kan bieden.

Opleiding in moderne pluimveehouderij

Denise en haar man Serge delen al jaren lief en leed en vormen een hecht koppel ondanks de problemen die het leven op hun pad bracht. Door pluimvee te houden, kunnen ze nu met een geruster hart genieten van hun oude dag. © Loïc Delvaulx

In hun grote kippenren kweken Denise en Serge een vijftigtal vlezige kippen, en die komen met heel wat voordelen. Eieren zijn namelijk een uitstekende bron van proteïne en door de verkoop van hun kippeneieren verdient het koppel een mooi inkomen. Denise had dit al lang geleden door. Ze was eigenlijk al kippen aan het kweken lang voordat ze steun kreeg van Dierenartsen Zonder Grenzen. Maar zonder kippenren om haar pluimvee te beschermen, leverde die activiteit niet erg veel op: haar kippen zwierven rond en legden eieren waar ze maar wilden, ook in het bos en bij de buren … Denise ving nauwelijks een glimp op van haar eieren en kuikens, die een makkelijke prooi waren voor roofdieren.

Tot onze collega Emmanuella in 2017 bij haar langskwam. Emmanuella vertelde haar dat ze haar kippen kon kruisen met een haan van een beter ras om de productiviteit te verhogen. Zo kreeg Denis een haan en een kuikenhok en volgde ze een opleiding in moderne pluimveeteelttechnieken. Zeven jaar later is Denise een echt toonbeeld geworden op het vlak van pluimveehouderij. Ze houdt haar kuikens gedurende hun eerste twee levensmaanden in het kuikenhok en verhuist ze daarna naar de kippenren die ze heeft leren bouwen.

Kippen, geiten, een koe en binnenkort ook een winkel

Denise en Serge hebben drie van hun kleinkinderen in huis genomen. Ze zijn trots dat ze hen een voedzaam dieet kunnen bieden dankzij het vlees en de eieren van hun kippen. © Loïc Delvaulx

“Alles wat ik nu heb, heb ik te danken aan de ondersteuning van Dierenartsen Zonder Grenzen”, zegt de grootmoeder met een tevreden glimlach. En dat heeft haar zeker geen windeieren gelegd! Ze wist ons te vertellen dat ze in zeven jaar tijd minstens evenveel kippen heeft verkocht als ze er momenteel bezit. Ze verkoopt ook regelmatig eieren.

Met die inkomsten kon ze haar pluimveebedrijfje uitbreiden, dat zich intussen over enkele tientallen are uitstrekt, van haar achtertuin tot aan het lager gelegen moeras. Ze teelt er bananen, maniok, koffie en eucalyptus. Daarnaast bezit ze ook geiten, die ze aan buren toevertrouwd heeft, een koe en een kalf. Om de dieren te verzorgen, heeft ze landarbeiders en zelfs een herder in dienst genomen. Over een maand zal hun vaars weer kalveren. Denise weet al waarvoor het kalf zal dienen. Zodra het dier groot en sterk genoeg is, zullen zij en Serge het verkopen. Met de opbrengst willen ze een stuk grond aan de verharde weg kopen en er een winkel bouwen.

Een toonbeeld van succes

Sinds 2020 is de zestigjarige Denise voorzitster van een spaar- en kredietvereniging voor pluimveehoudsters op haar heuvel, en daar is ze heel fier op. © Loïc Delvaulx

Maar waar Denise nog het meest trots op is, is dat ze wist op te klimmen op de sociale ladder. Sinds 2020 staat ze aan het hoofd van een vereniging van pluimveehoudsters, die haar ieder jaar herkiezen. Elke zaterdag komen deze 25 vrouwen samen om geld te sparen en te lenen aan mensen die in hun activiteiten willen investeren. Om hun goede managementpraktijken te belonen en hun kapitaal te vergroten, kende de overheid hen zelfs een prijs van 500.000 Burundese frank toe. Omgerekend gaat het om 160 euro, wat een klein fortuin is op het platteland in Burundi. Eén keer per jaar delen ze onder elkaar de interest die het spaargeld opgeleverd heeft. Het basiskapitaal laten ze telkens staan.

Inmiddels is deze 60-plusser uitgegroeid tot een rolmodel op de Ntaho-heuvel. Gezien haar succes en goede reputatie werd ze bovendien aangesteld als vertegenwoordigster van de rechtspraak op de heuvel. Voortaan moeten mensen zich tot haar richten om burenconflicten op te lossen. “De mensen vertrouwen op mijn oordeel. Ik ben fier dat ik de mensen in mijn buurt een duwtje in de rug gegeven heb om meer samen te werken en elkaar sociaal te ondersteunen.”

Raadpleeg onze thematische fiche voor meer informatie over onze aanpak om vrouwen in Burundi zelfredzaam te maken via pluimveehouderij.