Ter gelegenheid van de Werelddag tegen Woestijnvorming en Droogte willen we een realiteit onder de aandacht brengen die vaak over het hoofd wordt gezien: in de droge gebieden van Mauritanië, net als in de rest van de Sahel, is water schaars en zijn neerslagpatronen onvoorspelbaar. Tussen begin 2021 en de zomer van 2022 werd het land getroffen door een zware droogte, de ergste in tien jaar. De landbouw- en productieopbrengsten daalden met tot 80%.
Deze klimatologische beperkingen, in combinatie met toenemende druk van bevolkingsgroei op natuurlijke hulpbronnen, dragen bij aan de degradatie van de bodems en bedreigen de graslanden waarvan rondtrekkende gemeenschappen afhankelijk zijn.
Water opvangen om gronden te herstellen en voedselzekerheid te versterken
©Karai
In deze context wordt het vertragen van afstroming en het opvangen en vasthouden van water essentieel om de graslanden te beschermen en natuurlijke hulpbronnen te behouden. Dat is precies het doel van dammen, schanskorven en stenen contourdammen. Ze beperken erosie en maken de infiltratie van water in de bodem mogelijk.
©Karai
Waar de bodem vroeger barstte, groeit nu opnieuw gras. Waar niets groeide, verschijnen opnieuw gewassen. De graslanden herstellen zich en voorzien het vee van voedsel, de bodems herwinnen hun vruchtbaarheid en de gezinnen versterken hun voedselzekerheid. Deze veranderingen tonen aan dat gedegradeerde gronden met eenvoudige, aangepaste en goed beheerde oplossingen opnieuw productief en veerkrachtig kunnen worden.
Lokaal beheer als sleutel tot duurzaamheid
Deze infrastructuren bestaan in sommige dorpen, maar worden vaak onvoldoende benut. Te zelden worden gemeenschappen betrokken bij het ontwerp of het beheer ervan. Het gevolg: water stroomt weg, bodems eroderen en de voordelen nemen af.
Infrastructuren kunnen enkel duurzaam zijn wanneer ze werkelijk gedragen worden door de gemeenschappen, die hun nut begrijpen, zich het doel eigen maken en instaan voor onderhoud en beheer. Dat is de kern van onze aanpak: het verankeren van deze infrastructuren in sterk lokaal beheer.
©Karai
Beheerscomités worden vanaf de opstart betrokken bij de aanleg van de werken. Zij organiseren het onderhoud, beheren een gemeenschappelijke kas en zorgen voor een eerlijke verdeling van de herstelde, vruchtbare gronden. Om volledig autonoom te functioneren, krijgen de comités technische en administratieve opleidingen. Deze begeleiding maakt de infrastructuren duurzaam en relevant.
Zoals Seltana Mint Salck, penningmeester van een comité, getuigt: “Regen is een zegen van Allah. Maar het belangrijkste wanneer je water hebt, is dat je het goed beheert.”
Klimaatveerkracht in Mauritanië: de resultaten in beeld
©Karai
In alle projectzones hebben deze vormen van gemeenschapsbeheer geleid tot duurzame resultaten. 26 beheerscomités werden gevormd en begeleid, 5.845 families kregen toegang tot herstelde gronden en 4.390 structuren om erosie te bestrijden werden aangelegd op 106 sites.
Het werk van de rondtrekkende gemeenschappen in het herstel van gronden wordt gepresenteerd in de video “Klimaatveerkracht in Mauritanië”. Deze video werd gerealiseerd door Karai, Thomas Cytrynowicz en Émilie Tricot, en is beschikbaar op YouTube.
Uitgevoerd met Enabel en onze lokale partners GNAP en ODZASAM, gefinancierd door de Europese Unie.