De Verenigde Naties hebben 2026 uitgeroepen tot het Internationale Jaar van Graslanden en Herders (IYRP). Dat is geen symbolisch label, maar een belangrijke erkenning van een manier van leven die miljoenen mensen voedt en tegelijk onze planeet helpt beschermen. Graslanden spelen een cruciale rol in voedselzekerheid, biodiversiteit en klimaatbestendigheid. En herders beheren deze landschappen al generaties lang met kennis en ervaring die vandaag de dag onmisbaar zijn.
Hun toekomst is verbonden met die van ons allemaal.
Gezonde graslanden voor onze toekomst
Graslanden beslaan meer dan de helft van het mondiale landoppervlak. Ze slaan enorme hoeveelheden koolstof op en zijn essentieel voor klimaatregulatie, waterhuishouding, bodemvruchtbaarheid en biodiversiteit. Zonder gezonde graslanden verzwakken ecosystemen, vallen productieve landschappen stil en komt de voedselvoorziening in het gedrang.
Toch staan veel van deze landschappen onder druk. Door ontbossing, intensieve landbouw, mijnbouw, verstedelijking en slecht afgestemd beleid worden graslanden omgezet, versnipperd of gedegradeerd. Wat op korte termijn winst lijkt, leidt op lange termijn tot uitgeputte bodems, meer droogte en hogere broeikasgasuitstoot.
Waarom graslanden ons allemaal aangaan
© Loïc Delvaulx
Wanneer bodems degraderen, verliezen zij hun vermogen om water vast te houden, CO₂ op te slaan en vruchtbare graslanden te dragen voor mens en dier. Dat versterkt de klimaatcrisis, verzwakt ecosystemen en zet voedselsystemen wereldwijd onder druk. Meer dan 500 miljoen herders zijn direct afhankelijk van gezonde graslanden. Al generaties lang beheren zij savannes, steppen en droge gebieden, regio’s die vaak ongeschikt zijn voor akkerbouw.
Rondtrekkende veehouderij is geen achterhaalde praktijk, maar een verfijnd systeem van duurzaam landgebruik. Door seizoensgebonden migratie, zorgvuldig kuddebeheer en diepgaande ecologische kennis zorgen herders ervoor dat vegetatie zich kan herstellen, nutriëntenkringlopen in balans blijven en bodems vruchtbaar blijven. Waar rondtrekkende veehouderij goed functioneert, herstellen graslanden zich, zelfs onder extreme klimaatomstandigheden.
© KARAI
Herders spelen daarmee een sleutelrol in klimaatbestendigheid, biodiversiteit en voedselzekerheid. In veel regio’s leveren zij bovendien een belangrijke bijdrage aan de beschikbaarheid van melk en vlees, ook voor stedelijke gebieden. Tegelijkertijd worden herders in politieke besluitvorming vaak onvoldoende gehoord. Hun bewegingsvrijheid wordt beperkt en hun rol in duurzaam landbeheer wordt nog te weinig erkend.
Als we nu niet handelen, zullen armoede, conflicten over natuurlijke hulpbronnen en de gevolgen van klimaatverandering verder toenemen.
IYRP 2026: een kans om het anders te doen
Het Internationale Jaar van Graslanden en Herders biedt een kans om dit te veranderen. Het creëert wereldwijde aandacht voor de bescherming van graslanden en de versterking van de positie van herders.
Samen met het netwerk van VSF International zetten wij ons in voor:
- duurzame bescherming en herstel van graslanden
- versterking van de rechten en bewegingsvrijheid van herders
- investeringen in door de gemeenschap gedragen diergezondheid en One Health-diensten
Daarom hebben wij een manifest gepubliceerd, als gezamenlijke oproep aan overheden, instellingen en burgers. Daarmee vragen we dat herders en graslanden eindelijk de plaats krijgen die ze verdienen in klimaat-, landbouw- en voedselbeleid.
Sluit je aan
Met jouw handtekening steun je gezonde graslanden, veerkrachtige gemeenschappen en duurzaam landbeheer. Je helpt mee druk op te bouwen voor beleid dat herders beschermt, hun kennis erkent en investeert in oplossingen die mens, dier en natuur ten goede komen.
Onze gezamenlijke toekomst vraagt om sterke herders en gezonde ecosystemen. Sluit je aan bij de beweging.